Rondje Zelderse Driessen

Een boeiende grenswandeling bij Ven-Zelderheide in Noord Limburg

Zelderse Driessen satelliet Google Maps). Links boven Zelder met DSV-gebouwen. Bos en rivierduin worden omgrensd door de Niers. De witte lijnen zijn hoofdpaden.

Een klein paradijsje, vlak bij Nijmegen: zo noemde De Gelderlander enige tijd geleden de Zelderse Driessen, een bij weinig mensen bekend natuurgebied aan de Niers bij het grensdorp Ven-Zelderheide. Wie in Ottersum de weg naar Kleef inslaat, en niet naar Siebengewald gaat maar langs (het vroegere klooster) Maria Roepaan naar de grens met Duitsland rijdt, treft kort voor de bebouwde kom van Ven-Zelderheide een verharde weg naar DSV, het zaadveredelingsbedrijf dat in Zelder is gevestigd. De slagboom staat altijd open: doorrijden is dus het toegestane parool.

Even poseren naast de koekoeksbloemen langs het pad door de Zelderse Driessen (Foto: Sophie van Kempen)

Zelder

Het historische landgoed Zelder bestond ooit uit enkele boerenhoeven en een kleine kapel, die nu door DSV gebruikt wordt als ontvangstruimte. Voor een gerenoveerde hoeve – nu DSV-kantoor – is voldoende parkeerruimte, ook voor bezoekers aan het natuurmonument Zelderse Driessen, dat vanaf het parkeerterrein via een breed pad te bereiken is. Enkele grote kassen maken duidelijk, dat kweken niet altijd een open-lucht-activiteit is. Het bosgebied is evenmin vanzelf ontstaan, maar rond 1900 aangeplant. Oude bomen op boomwallen leren, dat het bijzondere natuurgebied vroeger verkaveld was.

Sophie van Kempen, naast het vingerhoedskruid (Foto: Ad Lansink)

Plantenrijkdom

De Zelderse Driessen staan bekend om de bomen, heesters, struikgewas en planten, tot bodembedekkers in het grasland toe. Flora-kenners ontdekken naast diverse naaldbomen ook een aardige verscheidenheid aan loofbomen: berken en beuken, eiken en zelfs kersenbomen. Naast de hazelaar valt ook de rode kornoelje op. Bij de overgang van lente naar zomer schiet langs de paden vooral het vingerhoedskruid op, meestal licht paars maar soms ook wit, en in allerlei maten. Koekoeksbloemen trekken de aandacht, door aaneengesloten reeksen.

Vliering bij de vleet. In de verte naast de bovengreep de gebouwen van Nierszicht (Foto: Ad Lansink)

Rivierduincomplex

Het afwisselende en boeiende landschap van de Zelderse Driessen schijnt ongeveer tien duizend jaar geleden te zijn gevormd als een rivierduincomplex. De boomwallen, die het nu grotendeels begroeide gebied doorkruisen, zijn aanzienlijk jonger. De erfafscheidingen van weidegronden dateren volgens insiders uit de middeleeuwen. De nu nog resterende grasvlakte bij de Niers is getuige hekken en uitwerpselen kennelijk nog in gebruik als weidegebied. Het is intussen nog maar de vraag, of schapen en runderen de vele grassoorten kunnen onderscheiden en de overvloedige zuring weten te waarderen. 

Allerhande grassen in het rivierdallandschap van de Niers (Foto Ad Lansink)

Zoogdieren

Wie geluk heeft treft naast de grote plantenrijkdom en diverse broedvogels, reeen en herten aan. Hier en daar vormen holen het bewijs, dat ook dassen de Zelderse Driessen hebben weten te vinden. Mensenschuwe dieren vinden in het slechts 53 hectare grote (of kleine) natuurgebied alle rust, omdat slechts weinig mensen het ‘paradijsje’ weten te vinden. De spaarzame bezoekers moeten het overigens doen met sporen van konijnen, hazen en vossen om te beseffen, dat de Zelderse Driessen eerder bestemd is voor dieren dan voor nieuwsgierige stedelingen.

Akkerbouwvelden van DSV naast natuurgebied Zelderse Driessen (Foto: Sophie van Kempen))

Landschap

Dat de Zelderse Driessen in meer opzichten opvallen, en een bezoek dubbel dwars waard zijn, ervaart de wandelaar ook aan de randen van het gebied. Aan de zuidzijde ligt het karakteristieke rivierdallandschap van de Niers, die bij Zelder de grens met Duitsland markeert. De uit Duitsland afkomstige rivier ‘omarmt’ als het ware het natuurgebied. Aan de noordelijke kant liggen uitgestrekte akkerbouwvelden, waar het zaaigoed opgroeit. De tegenstelling tussen het natuurlijke rivierlandschap met de overgang van rivierduin naar bos, en de strak bewerkte akkers vol diverse gewassen met de abrupte afscheiding van het bos, geeft de Zelderse Driessen een bijzondere uitstraling, bij ons bezoek op 16 juni 2019 nog versterkt door de zware wolkenpartijen.

Prikkeldraad

Sophie van Kempen en Ans Lansink op een bospad in de Zelderse Driessen (Foto: Ad lansink)

Bij een recent bezoek – Tweede Paasdag 2020 – blijkt, dat een rondwandeling langs en door het rivierdal lastiger is geworden. Een groot deel van het terrein is afgezet met prikkeldraad, ook in het bos, kennelijk om de bruine runderen meer ruimte te geven. Wandelaars moeten enig lef hebben om de forse dieren te trotseren. Een rondwandeling langs de zuidelijke kant van de Zelderse Driessen biedt overigens een goed alternatief. voor een interessante terugtocht. Het aanvankelijk slingerende voetpad gaat later over in een pad, dat uitkomt halverwege het DSV-kassencomplex. Mountain bikers worden ontmoedigd door omgewaaide of op het pas neergelegde bomen.

Boshyacinten

Ans Lansink op de grens van bos en weide

Half April leveren leveren de wilde fruitbomen aan de rand van het bos, en de wilde boshyacinten, die in groepen bij elkaar staan, een extra verrassing op. De wilde, meestal diep-blauwe bloemen komen in Nederland nit al te vaak voor.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.