Bij de uitreiking van de 22e Veurste Dweil – de door de CV De Keulse Pot in 2003 ingestelde onderscheiding heeft de befaamde Nijmeegse carnavalvereniging te kennen gegeven, dat de vereniging op carnavalszaterdag 2027 wordt opgeheven. Daarmee komt tevens een einde aan de eregalerij van de Veurste Dweil.
Ger Leenders, in 2023 de 19e Veurste Dweil, in 2015 op stap in Knotsenburg met (on)echte kwajongens en met eerdere Veurste Dweilers. Van links naar rechts Gerard Schouten, Gerard van Groningen (6e Veurste Dweil), Ad Lansink (4e Veurste Dweil), en Ger Leenders (19e Veurste Dweil)
Nooit te oud om te leren: woorden om vast te houden, een leven lang, ook in Knotsenburg. Wie bij de oprichting van ‘De Keulse Pot’ in 1961 zou hebben voorspeld, dat ik 55 jaar later als historicus van het Nijmeegs carnaval te boek zou staan, zou evenmin geloofd zijn als de waarzegger van een toen nog ongewisse levensloop. Toch ben ik bijna een echte Knotsenburger geworden. Al vroeg kruiste ‘De Keulse Pot’ mijn pad. Dat zat zo: tijdens enkele carnavalszondagen in de jaren zeventig belandde ik na de optocht in het huis van Pa en Ma Ceulemans op de Augustijnenstraat. Dochter Marie-Josee, die mij al eerder de weg had gewezen naar de City Bar, het ‘Bijkantoor, van De Gelderlander, kostte het weinig moeite om mij over te halen bij haar ouders te genieten van erwtensoep met worst. En bier natuurlijk.
Gerard Brouwer, President van De Keulse Pot, met twee nestoren uit Knotsenburg Toon Heijmans en Ad Lansink (Foto: Leo Brouwer)
Het was bij Pa en Ma Ceulemans goed toeven: kijken naar Knotsenburgers, die na de optocht de Hostent op Plein 44 of een kroeg opzochten en luisteren naar De Volle Bloas, de ‘RK Muziekmakerij’, die in ‘zoete inval Ceulemans’ echte dweilmuziek liet horen. In de volle huiskamer trof ik diverse leden van de Keulse Pot. Wat die daar deden, was mij aanvankelijk niet duidelijk. Tot ik ontdekte. dat de naam van de ‘mannelijke’ carnavalsvereniging niets met Keulen te maken had, maar alles met Ceulemans. In 1961 hadden de immer gastvrije Pa en Ma Ceulemans het zomaar goed gevonden, dat in hun huis een nieuwe loot aan de stam van Knotsenburg tot leven kwam.
Toon Heijmans wordt na zijn ‘buut’ – fragment: even klikken op De Keulse Pot – door Willem Berkhout en Gerard Brouwer benoemd tot erelid (Foto: Leo Brouwer)
De Keulse Pot – jawel: even klikken – heeft een stevige plek veroverd in Knotsenburg. Dat na Huize Ceulemans een reeks etablissementen – waaronder De Waagh en Cafe Daen – het carnavalesk thuishonk werd, spreekt bijna vanzelf. Veranderingen, al dan niet noodgedwongen, leveren vaak nieuwe uitdagingen op. Cafe Daen, de actuele thuishaven die met De Blauwe Schuit wordt gedeeld, vormt ondanks of juist door de beperkte ruimte het ultieme bewijs, vooral bij de benoeming van de Veurste Dweil: een hoogtepunt voor alle Knotsenburgers, die van wanten weten. De door Marius Geutjes bedachte onderscheiding voor niet Keulse Potters werd in 2003 ingesteld. De uitreiking vond steeds plaats op Carnavalsmaandag in aansluiting op de dweilmiddag van Cafe naar Cafe..
De Keulse Potters brengen een ode aan zichzelf (Foto: Leo Brouwer)
De Veurste Dweil werd toegekend aan carnavalisten die “Altied” aanwezig zijn, er altijd “vol Veur gegoan” zijn en een bijzondere bijdrage aan het (al dan niet Keulse Pot-) carnaval leveren. De nieuwe Veurste Dweiler weet tevoren slechts, dat hij of zij na de dweilerij van ‘Café naar Café’ bij Café Daen moet zijn. De opvallende onderscheiding is intussen zo bekend geworden, dat de uitverkoren Knotsenburger waarschijnlijk aanvoelt, wat hem of haar te wachten staat: een feestelijke ambiance, een prachtige lofrede en een even kostbare als breekbare Veurste Dweil. De onderscheiding kreeg een bijzondere vorm, dank zij de kunstenaaar Toon Heijmans, Veurste Dweiler van 2007. Zou de keramische Blauw-Witte-Dweil onbreekbaar zijn, dan zouden de Veurste Dweilers het kostbare kleinood ongetwijfeld alle carnavalsdagen dragen.
Veurste Dweil 2006 en Veurste Dweil 2018, vlak voor de bekendmaking van Veurste Dweil 2025, bij Cafe Daen: het ‘paleis’ van De Keulse Pot
de lijst van Veurste Dweilers beziet, beseft dat opname in dit unieke genootschap een grote eer is. De in de eregalerij van de Veurste Dweil opgenomen namen zijn geen dwarsdoorsnede van Knotsenburg. Daarvoor is het aantal vrouwen te klein en het aantal ex-prinsen aan de hoge kant. Maar daar staat tegenover dat de Keulse Pot een reeks kleurrijke carnavalisten heeft weten te onderscheiden: Nijmegenaren, die Knotsenburg op uiteenlopende wijze hebben gediend, veel langer ook dan de 12 – tegenwoordig zelf slechts 4 tot 6 maanden, dat de Prins van Knotsenburg de scepter zwaait. Befaamde voorbeelden zijn Rob Hoogveld en harry Janssen, journalisten van De Gelderlander, die Knotsenburg in hun krant op de kaart hebben gezet.
Drie Valentino’s zetten de brouwerij op stelten (Foto: Leo Brouwer)
Bij de viering van 55 Jaar Keulse Pot in Brouwerij De Raaf te Heumen waren maar liefst acht Veurste Dweilers aanwezig. Zij zagen en hoorden hoe Toon Heijmans – ontwerper van hun onderscheiding en nestor van het Keramisch Dweilgenootschap – De Keulse Pot en hun vrienden met welgekozen woorden de verdiende lof toezwaaide. Nu: tien jaar later is Toon Heijmans niet meer in ons midden, evenmin als drie ‘latere’ Veurste Dweilen: Gerard van Groningen, Rob Hoogveld en Bas Teurlings. Hun namen blijven verbonden aan de eregalerij van de Keulse Pot.
Voor en na de ‘buut’ van Toon Heijmans, die terecht tot erelid van De Keulse Pot werd benoemd, viel er nog meer te beleven: een mooi optreden van een vermaard (wat ouder) duo De Vraagtekens (Theo Berendsen en Frans Wolf ) met de Knotsenburgse ‘evergreen’ ‘Pak mien hand us vast’ en hun winnende lied bij het KzK Festival van 1989: ‘Bin so muur as a maoi’, en een (wat jonger) in oranje pakken gestoken trio (de Valentino’s : Bas Teurlings, Paul Tjallings en Johan Klomp), die met groot enthousiasme hun ‘coversongs’ door de voormalige brouwerij lieten knallen.
Drie Valentino’s zetten de brouwerij op stelten (Foto: Leo Brouwer)