Zelflevering zonne-energie vergt faire discussie

sfeerbanner5
Zonnepanelen op plat dak
Foto: www.greentech-energy.nl

Zonne-energie rukt op in Nederland. Wie zijn ogen de kost geeft ontdekt steeds meer daken waarop zonnepanelen zijn gemonteerd. Zelfs zonder subsidie is installatie van de blauwe of zwarte panelen de moeite waard nu de rente op spaarrekeningen onder 2% is gedoken. Gangmakers van duurzame energie zijn terecht blij. Toch blijven zij zich opwinden over het uitblijven van de z.g. salderingsregeling. Anders gezegd: vrijstelling van belasting en netbeheerskosten omdat zelflevering in beginsel onbelast zou moeten zijn. Zolang inderdaad sprake is van zelflevering is vrijstelling van belasting alleszins gerechtvaardigd. Maar wanneer de consument producent wordt, dus over een langere periode gemeten meer stroom opwekt dan hij zelf nodig heeft, verandert het beeld. De ‘prosumer’ heeft immers het net nodig om zijn stroom te kunnen afleveren. Trouwens: het discontinue karakter van zonne- en windenergie vergt ook een permanente koppeling aan het net. Een bijdrage in de kosten van het netbeheer ligt dus voor de hand. Dat een ‘prosumer’ ook omzetbelasting moet betalen is evenmin aanvechtbaar. De regulerende energiebelasting (REB) is een ander verhaal Die belasting treft primair de afnemers van de door de ‘prosumer’ op de markt gezette duurzame energie. Die REB is trouwens aan herziening toe omdat het destijds voor energiebesparing bedachte instrument intussen ook een stimulerende rol heeft verworven. Een dubbel(zinnig)e grondslag voor belastingheffing leidt vroeg of laat tot problemen. Al met al vraagt de overigens noodzakelijke bevordering van zelflevering van zonne-energie om een faire en evenwichtige discussie, die de waan van de dag overstijgt. Salderen moet kunnen maar dan wel zo dat (de opbrengst van) het totale fiscale instrumentarium in de beschouwing wordt betrokken. En het doel van belastingheffing: verwerving van voldoende middelen – waar mogelijk naar draagkracht – om alle overheidstaken naar behoren te kunnen vervullen.

Senaat kan wel eigen afweging maken

Overzijde

‘Al dat modieuze geleuter over een vetorecht van de senaat moet nu eens ophouden’, aldus oud-senator Erik Jurgens, die met deze bedenkelijke uitsmijter ten onrechte Trouw-columnist Hans Goslinga kapittelt over zijn column in de Verdieping van 16 maart 2013. De alom gewaardeerde columnist had volgens de oud-senator niet mogen schrijven dat de Tweede en de Eerste Kamer over het vetorecht beschikken. Het gebruik van de term ‘vetorecht’ is discutabel. Maar niet ontkend kan worden, dat de Eerste Kamer volgens de Grondwet het onmiskenbare recht heeft om wetsvoorstellen te verwerpen of te vertragen. Daar doet het staatsrechtelijk gewoonterecht, waar Jurgens zich op beroept niets aan af. Dat onder de kabinetten Rutte I en II de positie van de Eerste Kamer in politieke zin zwaarder is gaan wegen, verklaart de toegenomen belangstelling voor de werkwijze en stellingname van de senaat als geheel en van elk van de senatoren afzonderlijk. Zij zijn niet rechtsreeks gekozen maar beschikken in afgeleide zin wel degelijk over een legitiem mandaat. De Eerste Kamer heeft soms ook gebruik gemaakt van het echte of vermeende vetorecht. Denk aan de nacht van Wiegel toen het het correctief referendum door de senaat werd verworpen. De gekozen burgemeester werd in 2005 door de Eerste Kamer tegengehouden, toen door toedoen van de PvdA. Ik herinner mij nog scherper – als CDA-woordvoerder zat ik niet voor niks op de publieke tribune van wat wij destijds ‘de overzijde’ noemden – de forse kritiek op de eerste fase van het Plan Simons. De Tweede Kamer had de basisverzekering voor ziektekosten in grote meerderheid – waaronder het CDA – aanvaard. Toch wilden de CDA-senatoren onder aanvoering van Ad Kaland het door staatssecretaris Simons vurig verdedigde wetsvoorstel niet voetstoots aanvaarden. De Eerste Kamer sprak via de motie-Kaland uit, dat invoering van het ‘plan-Simons’ gefaseerd moest plaatsvinden. Ontwerp-AMvB’s moesten bovendien ter goedkeuring worden voorgelegd aan het parlement. Van een verwerping was geen sprake, wel van een verkapt recht van amendement, omdat stemming over het wetsvoorstel uitbleef. Vormfouten waren niet in het geding, wel een politieke afweging, zoals ik die bewuste avond op de publieke tribune en later ook in eigen kring moest ervaren. Dat Ad Kaland zijn politieke vrienden in de Tweede Kamer eerder voor stemvee had uitgemaakt vond ik minder erg dan het uitstel van de besluitvorming over de basisverzekering. Aan dat wetsvoorstel was een lange fase van voorbereiding en overleg vooraf gegaan, te beginnen met de publicatie van het Plan Dekker. Hans Simons bouwde op dat plan voort, met instemming van de Tweede Kamer. Overigens werd het wetsvoorstel onder Paars I door minister Borst ingetrokken. De Eerste Kamer hoort de wezenlijke regel van politieke terughoudendheid niet te schenden, aldus het ongeschreven (maar niet absolute) gewoonterecht. ‘Ik zie een verstandige senaat dit niet doen’, aldus Jurgens. Welnu: verstandig of niet: het gebeurt wel, niet alleen omdat verstand en politiek soms op gespannen voet met elkaar staan, maar ook omdat de omstandigheden – hoe acceptabel of betreurenswaardig ook – de senaat kunnen dwingen tot een eigen afweging. De uitzondering bevestigt in dat geval de regel van het staatsrechtelijk gewoonterecht.

Dick Tasma (1951 – 2013)

image.php
Dick Tasma voor een van zijn ‘Stieren’
Vogel
Vogel van Dick Tasma
2009

Een  eenvoudig overlijdensbericht in de Gelderlander, drie dagen geleden: lees ik het goed? Dick Tasma, beeldend kunstenaar. Ja, dat moet Dick zijn, de altijd blije en levenslustige kunstenaar, die ik al geruime tijd niet meer gezien had. Tijdens de laatste ‘Open Ateliers’ op de Limos was zijn atelier dicht, maar ik zocht daar niets achter. Kunstenaars trekken er soms op uit om elders inspiratie op te doen. De laatste tijd viel mij wel op, dat er geen licht brandde op zijn atelier, bij Alexander Bobkin een verdieping lager wel. Maar van Alexander weet ik, dat hij soms lang doorwerkt, van Dick wist ik dat niet. Het bericht van zijn overlijden op te jonge leeftijd overviel me, en liet me niet los. Zijn familieleden en naaste vrienden zullen hem het meest missen. Maar ik weet zeker, dat de vele liefhebbers van zijn werk ook het gemis van de levensgenieter en toch bevlogen kunstenaar zullen voelen. Zij weten zich met zijn verwanten getroost door de kleurrijke schilderijen, die Dick – de archeoloog voor de ziel – heeft gemaakt in al die jaren, waarin hij zijn creativiteit kon verbinden met een grote zeggingskracht. De waardering voor zijn werk heb ik in 2009 tot uiting mogen brengen in Emmen, toen ik daar in de Grote Kerk zijn overzichtstentoonstelling mocht openen. Het is een voorrecht Dick te hebben leren kennen. De ‘Vogel’ is gevlogen, naar een andere wereld, die niemand kent. De ‘Stieren’  waarin soms de worsteling met de verf was te zien blijven achter, als herinnering aan een krachtige persoonlijkheid.

Volkskrant biedt geen ruimte voor correctie

Zonneboom Nijmegen
De Zonneboom van Andreas Hetfeld, naast de Gouverneur, het SSHN-wooncomplex

De eerste Zonneboom staat echt in Nijmegen, zo meldde ik gisteren de Volkskrant, die gisteren ten onrechte schreef, dat de N239 bij Oss de primeur heeft. De redactie liet mij vandaag weten, dat de ruimte voor een rechtzetting en een karakteristieke foto ontbreekt. Of dat de werkelijke reden van de afwijzing is, staat niet op voorhand vast. De ervaring leert immers, dat redacties van kranten niet goed raad weten met kritiek. Hoe het ook zij: de aan de Volkskrant aangeboden foto blijft de moeite waard, al was het alleen al om te laten zien dat ‘de ene zonneboom de andere niet is’. Boze lezers weten intussen wat hen te doen staat: stemmen met de voeten.

De ene zonneboom is de andere niet

Volkskrant 18-03-13Nijmeegse en wellicht andere lezers van de Volkskrant zullen verrast zijn door de fraaie foto van wat in de kop de “Eerste zonneboom’ wordt genoemd, op de openingspagina van het Economiekatern van 18 maart 2013. Die verrassing betreft niet de betekenis van de plaatsing van acht boomvormige armaturen met zonnepanelen langs de N329 tussen Oss en Berchem, wel de suggestie dat langs de ‘Weg van de toekomst’ sprake zou zijn van de ‘Eerste zonneboom’. Niets is minder waar. De Floriade 2012 in Venlo kende al min of meer verwante zonnebomen. De Zonneboom van Andreas Hetfeld in Nijmegen spant echter de kroon, in meer opzichten. Het is een kinetisch kunstwerk, met een kroon van ruim 6 meter, die met de zon meebeweegt en bij hoge windsnelheden vanzelf in horizontaal komt te staan. De kroon bevat 67 actieve zonnepanelen. De stam gaat over in een aluminium wortelconstructie. Rond de boom staan aluminium banken met een natuurlijke uitstraling.  De Nijmeegse Zonneboom is gerealiseerd op initiatief en met medewerking van de gemeente Nijmegen, de provincie Gelderland en het bedrijfsleven. De kunstenaar werkte van 2008 tot 2011 aan het duurzame kunstwerk, waarbij artistieke en technische aspecten veel aandacht vroegen. Na een bouwperiode van een half jaar werd de Zonneboom op 8 juni 2012 in bedrijf gesteld. Het innovatieve en educatieve kunstwerk staat nabij Station Heyendaal tussen het ROC Technovium en de Gouverneur, een wooncomplex van de Stichting Studentenhuisvesting Nijmegen

Habemus Papam: Paus Franciscus

Paus FranciscusSneller dan verwacht kozen de 115 – volgens de insiders – verdeelde kardinalen op 13 maart 2013 omstreeks 19.00 uur de opvolger van Benedictus XVI. Om 19.06 uur zagen de mensen bij de Sint Pieter de witte rook. Na ruim een uur wachten werd duidelijk, dat niet de gedoodverfde kandidaten maar de jezuïet Jorge Mario Bergoglio uit Argentinie de nieuwe paus was: een complete verrassing voor de binnen- en buitenwereld van het Vaticaan. NOS en RKK besteden betrekkelijk veel tijd aan de in meer opzichten historische gebeurtenis. De positieve teneur van de verslaggeving was opmerkelijk. De vermeende banden met het foute Argentijnse regime destijds haalden wel de media, maar deden geen afbreuk aan het enthousiasme, waarmee Paus Franciscus – die anders dan gedacht ook kan lachen – werd ontvangen. Ook de persconferentie voor meer dan 2000 journalisten werd een hartelijke ontmoeting.

De Karavaan van Peter Hiemstra en Henk Slomp

Hiemstra 2

Museum Martena in Franeker beleefde op 15 maart 2013 een bijzondere artistieke en literaire gebeurtenis: opening van de expositie ‘De Karavaan’. Op een 14 meter lange tafel staan merkwaardige, fantasierijke uitgevoerde wagens in een lange bizarre optocht, die samen een  echte karavaan verbeelden. De gedetailleerde, vaak ook kleurrijke berijders en vaak merkwaardige voertuigen komen voort uit de synergie tussen Peter Hiemstra en Henk Slomp. Dichteres Lisette Leenstra draagt een fraai gedicht voor, een heldenepos, dat treffend de even vreemde als fraaie stoet figuren en voertuigen duidt. De kunstenaars zijn volgens de in grote getale opgekomen bezoekers er in geslaagd om de toeschouwers aan het raden, denken en fantaseren te zetten.

Hiemstra-jan11-3Voorop gaat ‘De Verkenner’, die de merkwaardige stoet op zijn Segway avant la lettre de weg wijst. Op zijn snel wendbare vervoermiddel kan hij volgens de kunstenaar alle kanten op en elk terrein bedwingen. Meteen achter de verkenner rijdt de wagen, getiteld ‘M. BOYD is coming to town’. De naam staat voor Mothers, Beware Of Your Daughters’. Met gebalde vuisten houdt de koetsier de teugels vast. De geslepen  avonturier houdt – zo gaat het verhaal – vooral van vrouwelijk schoon, vandaar zijn opvallende naam. Enkele andere wagens waren al eerder te zien op exposities van Peter Hiemstra, onder meer bij de ook aanwezige Bianca Landgraaf, de galeriehoudster uit Laren, bij wie ik in 2011 de Wolvenman kocht.

De Wolvenman trof ik op de REAL-expositie in Amsterdam. Hij viel op door door zijn sokkel: een echte stalen ladder met een plateau, van waaraf hij de omgeving goed kon overzienen. Toen ik de galeriehoudster vroeg of in de prijs van het kunstwerk ook de ladder  was begrepen, zei ze na enig zoekwerk: ja, maar voegde daar meteen aan toe: U kunt het werk ook zonder ladder kopen. Mijn reactie – het gaat mij eigenlijk ook om de ladder – riep terecht enige verbazing op.  Reden genoeg om bij het afhalen van het beeld in Laren een exemplaar van ‘De Kracht van de Kringloop’ mee te nemen.  Een tegenprestatie, die door Bianca Landgraaf zeer werd gewaardeerd.

De Ladder van Lansink en andere topics

Translate »