Nijmegen schrijft met De Oversteek geschiedenis

BISDT92CEAA7Jzx.jpg-large
Invaren van nieuwe boogbrug
De lieren doen hun werk

Nijmegen beleefde op zaterdag 20 april 2013 een historisch ogenblik: het invaren van de fraaie boogbrug, die in het afgelopen jaar geleidelijk is opgebouwd aan de noordzijde van de Waal. De Gemeente Nijmegen, de Gelderlander en de bouwcombinatie hadden ruim te voren de bevolking warm gemaakt voor de – ook achteraf – indrukwekkende operatie, die met hoge precisie en binnen de gestelde tijd werd geklaard. Op pontons werd de boogbrug met wegdek haaks op de rivier getrokken, en vervolgens op de bruggehoofden geplaatst. Het invaren trok minder bezoekers dan aanvankelijk werd verwacht. De zon scheen volop maar door de koude wind haakten kennelijk veel kijkers snel af.

1366576852NP1030496
Achter het hek bij Latenstein
kijken naar de komst van de stadsbrug

De Nijmegenaren die de stadzijde hadden uitgezocht voor het schouwspel moesten – wanneer zij geen pas hadden weten te bemachtigen voor het gebouw van De Gelderlander – genoegen nemen met een plaats achter de hekken van de bedrijfsgebouwen aan het westelijk Waalfront. Toch was ook daar de waardering voor het (letterlijke en figuurlijke) kunstwerk groot. Nijmegen schrijft met De Oversteek geschiedenis: na veel discussie eindelijk een tweede stadsbrug, die het silhouet van de stad aan de Waal en de bereikbaarheid sterk vergroot.

1366577583NP1030483
Boogbrug in volle glorie
zij het met hulpconstructies

De boogbrug heeft een bijzondere vorm door de twee ‘vorken, aan de uiteinden van het wegdek. De slanke constructie maakt nu al indruk, ondanks de aanwezigheid van de tijdelijke stellages – de  rode stalen torens – waarmee de brug op de pontons is geplaatst. Na de verwijdering van deze hulpconstructies zal De Oversteek een nieuw icoon zijn in het rivieren-landschap rond Nijmegen. De afwerking zal overigens nog heel wat tijd vergen. De opening van de brug zal waarschijnlijk over ruim een half jaar plaats vinden.

1366577703NP1030484
Detail: bevestiging tijdelijke toren

De toeschouwers hebben ongetwijfeld vele duizenden foto’s gemaakt van het invaren, met smartphones en eenvoudige digitale cameras, maar ook met professionele apparatuur. Ook de  bouwcombinatie, die De Oversteek heeft gerealiseerd heeft het bouwproces en de plaatsing van de boogbrug vastgelegd getuige de afbeeldingen, die via Twitter en andere media zijn verspreid. Wie in korte tijd een indruk wel krijgen van de historische gebeurtenis op 20 april 2013 moet zeker kennis nemen van de videomontage van John van Campen. Het laden van het bestand kost even, maar enig geduld is de moeite waard.

Jan Storm’s afscheid van Nedvang

Tegel Jan Storm
Herinneringstegel Jan Storm
Directeur Nedvang 2005-2013

Jan Storm, (oud-)politicus, manager en bestuurder, nam op 18 april 2013 in de Rotterdamse Van Nelle-fabriek – als industrieel monument een icoon op zichzelf – afscheid van Nedvang. Dat is de koepel van het bedrijfsleven, dat hij vanaf 2005 op de kaart heeft gezet, soms tegen de stroom in, maar met grote inzet en onophoudelijk enthousiasme. Nedvang betekent: Nederland: van afval naar grondstof. Met de befaamde Plastic Hero is de samenleving bewust gemaakt voor de betekenis van de gescheiden inzameling van verpakkingen. Verpakkingsafval verdient inderdaad een tweede leven, en meer. Hoewel Nedvang zelf geen expliciete keuze heeft gemaakt in de discussie over bron- en nascheiding leren de cijfers, dat de overgrote meerderheid van gemeenten gekozen heeft voor bronscheiding. Nedvang en het Afvalfonds, die samen de producentenverantwoordelijkheid waar maken, kijken overigens primair naar de kwaliteit van de deelstromen van bron- en nascheiding.  De kwaliteit en daarmee de prijs, die de afnemers – producenten van nieuw granulaat – willen betalen bepalen de waarde van de deelstromen. Jan Storm kan terugzien op een boeiende en indrukwekkende tijd. Zijn opvolgers in de intussen aan nieuwe werkelijkheid aangepaste organisatie zullen ongetwijfeld verder gaan op de weg naar een duurzamer samenleving.

Duurzame ontwikkeling dreigt tot stilstand te komen

Franse molen
Over duurzaamheid gesproken
Molen van Daudet – Fontvielle

Het Europees Parlement heeft de bestendiging van het klimaatbeleid geen goede dienst bewezen door het voorstel van de Europese Commissie om de z.g. backloading, de veiling van nieuwe CO2-emissierechten, uit te stellen. Van een structurele maatregel was weliswaar geen sprake, wel van een helder signaal voor bedrijven en burgers dat duurzame ontwikkeling geboden blijft.  Opnieuw wordt duidelijk, dat economie zwaarder weegt dan ecologie, en dat gefragmenteerde – lees: eigen – belangen hoger scoren dan een gezamenlijke inzet voor een doel, dat verder van eigen huis of haard ligt. Daarbij komt het onvoldoende inzicht in de werking van financiële beleidsinstrumenten, zowel nationaal als internationaal. Sturing met op de marktfilosofie gebaseerde instrumenten is aanzienlijk lastiger dan traditionele fiscale regelgeving. Kijk maar naar het (te grote) gemak waarmee het instrument van de omzetbelasting wordt gehanteerd. Hopelijk leidt de overigens krappe afwijzing van backloading tot een betere, structurele aanpak  van het klimaatvraagstuk, met heldere doelen en werkbare middelen. Duurzame ontwikkeling mag niet in mooie woorden zonder inhoud te blijven steken.

In de breedte leven

P1030467
De Gelderlander 12 april 2013

Leef het leven in de breedte, aldus de kop boven de weerslag van het gesprek aan de Gelderlander-tafel met Jaqueline van Ginneken en Wim van de Louw. De al geruime tijd aan de mijn lijfkrant verbonden journalisten hebben de soms niet eenvoudige antwoorden op allerhande dimemma’s goed verwoord. Fiets of auto, Bourgondier of geloven, Groen lintje of koninklijke onderscheiding: de waarheid ligt niet altijd in het midden. De vraag liever minister of toch kamerlid was (en is) evenmin eenvoudig te beantwoorden. Met de aanwezige ‘tafelgasten’ uit eigen kring bleken Wim en Jacqueline een en al oor voor de soms ook anecdotische lijnen naar verleden, heden en toekomst. Fotograaf Bert Beelen legde diverse gelaatsuitdrukkingen goed vast. Positieve reacties bleven niet uit. Whatsapp en Twitter leerden binnen de kortste keren, dat de aansporing om ‘in de breedte te leven’ op grote bijval mocht rekenen. Harrie Janssen – ook al enthousiast – meldde wel, dat ‘In de breedte leven’ afkomstig was van Harry van Kuyk, die de zin op zijn beurt ontleend moet hebben aan A.F.T. van der Heijden’s ‘De tandeloze tijd’. Dat had ik tijdens het interview ook gezegd, waarop Wim van de Louw zei: nu zijn die woorden van jou.

Wachten op betere tijden

IMG_0127
Betere tijden: dichtbij of toch ver weg?

De koppenmaker van Trouw verwoordt wat waar is: ‘Sociale partners schrijven een nieuw regeerakkoord’.  De met veel aplomb aangekondigde hervormingen worden uitgesteld tot 2016 (of nog later?) en het begrotingstekort blijft te hoog. Van het regeerakkoord waarmee Rutte  en Samson glunderend tevoorschijn kwamen na een (te?) snelle kabinetsformatie is weinig meer over, laat staan van de toen al tegengestelde hoofdlijnen van de verkiezingsprogramma’s van de tot elkaar veroordeelde regeringspartijen.  Het Mondriaan-akkoord van kabinet en sociale partners, genoemd naar een school en dus niet rechtstreeks naar een groot kunstenaar, beoogt het herstel van vertrouwen in de economie. Of daarmee ook het vertrouwen in de politiek terugkeert staat niet op voorhand vast. Integendeel. Kiezers kennen de tegelwijsheid van het vertrouwen, dat te voet komt en te paard verdwijnt. Zij weten ook,  dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken, ook in de ten onrechte bewierookte polder van de Nederlandse politiek. Het blijft wachten op betere tijden. De kiezers hebben een parlement gekozen, geen sociale partners hoezeer ook het bedrijfsleven respect verdient.

Zelflevering zonne-energie vergt faire discussie

sfeerbanner5
Zonnepanelen op plat dak
Foto: www.greentech-energy.nl

Zonne-energie rukt op in Nederland. Wie zijn ogen de kost geeft ontdekt steeds meer daken waarop zonnepanelen zijn gemonteerd. Zelfs zonder subsidie is installatie van de blauwe of zwarte panelen de moeite waard nu de rente op spaarrekeningen onder 2% is gedoken. Gangmakers van duurzame energie zijn terecht blij. Toch blijven zij zich opwinden over het uitblijven van de z.g. salderingsregeling. Anders gezegd: vrijstelling van belasting en netbeheerskosten omdat zelflevering in beginsel onbelast zou moeten zijn. Zolang inderdaad sprake is van zelflevering is vrijstelling van belasting alleszins gerechtvaardigd. Maar wanneer de consument producent wordt, dus over een langere periode gemeten meer stroom opwekt dan hij zelf nodig heeft, verandert het beeld. De ‘prosumer’ heeft immers het net nodig om zijn stroom te kunnen afleveren. Trouwens: het discontinue karakter van zonne- en windenergie vergt ook een permanente koppeling aan het net. Een bijdrage in de kosten van het netbeheer ligt dus voor de hand. Dat een ‘prosumer’ ook omzetbelasting moet betalen is evenmin aanvechtbaar. De regulerende energiebelasting (REB) is een ander verhaal Die belasting treft primair de afnemers van de door de ‘prosumer’ op de markt gezette duurzame energie. Die REB is trouwens aan herziening toe omdat het destijds voor energiebesparing bedachte instrument intussen ook een stimulerende rol heeft verworven. Een dubbel(zinnig)e grondslag voor belastingheffing leidt vroeg of laat tot problemen. Al met al vraagt de overigens noodzakelijke bevordering van zelflevering van zonne-energie om een faire en evenwichtige discussie, die de waan van de dag overstijgt. Salderen moet kunnen maar dan wel zo dat (de opbrengst van) het totale fiscale instrumentarium in de beschouwing wordt betrokken. En het doel van belastingheffing: verwerving van voldoende middelen – waar mogelijk naar draagkracht – om alle overheidstaken naar behoren te kunnen vervullen.

Senaat kan wel eigen afweging maken

Overzijde

‘Al dat modieuze geleuter over een vetorecht van de senaat moet nu eens ophouden’, aldus oud-senator Erik Jurgens, die met deze bedenkelijke uitsmijter ten onrechte Trouw-columnist Hans Goslinga kapittelt over zijn column in de Verdieping van 16 maart 2013. De alom gewaardeerde columnist had volgens de oud-senator niet mogen schrijven dat de Tweede en de Eerste Kamer over het vetorecht beschikken. Het gebruik van de term ‘vetorecht’ is discutabel. Maar niet ontkend kan worden, dat de Eerste Kamer volgens de Grondwet het onmiskenbare recht heeft om wetsvoorstellen te verwerpen of te vertragen. Daar doet het staatsrechtelijk gewoonterecht, waar Jurgens zich op beroept niets aan af. Dat onder de kabinetten Rutte I en II de positie van de Eerste Kamer in politieke zin zwaarder is gaan wegen, verklaart de toegenomen belangstelling voor de werkwijze en stellingname van de senaat als geheel en van elk van de senatoren afzonderlijk. Zij zijn niet rechtsreeks gekozen maar beschikken in afgeleide zin wel degelijk over een legitiem mandaat. De Eerste Kamer heeft soms ook gebruik gemaakt van het echte of vermeende vetorecht. Denk aan de nacht van Wiegel toen het het correctief referendum door de senaat werd verworpen. De gekozen burgemeester werd in 2005 door de Eerste Kamer tegengehouden, toen door toedoen van de PvdA. Ik herinner mij nog scherper – als CDA-woordvoerder zat ik niet voor niks op de publieke tribune van wat wij destijds ‘de overzijde’ noemden – de forse kritiek op de eerste fase van het Plan Simons. De Tweede Kamer had de basisverzekering voor ziektekosten in grote meerderheid – waaronder het CDA – aanvaard. Toch wilden de CDA-senatoren onder aanvoering van Ad Kaland het door staatssecretaris Simons vurig verdedigde wetsvoorstel niet voetstoots aanvaarden. De Eerste Kamer sprak via de motie-Kaland uit, dat invoering van het ‘plan-Simons’ gefaseerd moest plaatsvinden. Ontwerp-AMvB’s moesten bovendien ter goedkeuring worden voorgelegd aan het parlement. Van een verwerping was geen sprake, wel van een verkapt recht van amendement, omdat stemming over het wetsvoorstel uitbleef. Vormfouten waren niet in het geding, wel een politieke afweging, zoals ik die bewuste avond op de publieke tribune en later ook in eigen kring moest ervaren. Dat Ad Kaland zijn politieke vrienden in de Tweede Kamer eerder voor stemvee had uitgemaakt vond ik minder erg dan het uitstel van de besluitvorming over de basisverzekering. Aan dat wetsvoorstel was een lange fase van voorbereiding en overleg vooraf gegaan, te beginnen met de publicatie van het Plan Dekker. Hans Simons bouwde op dat plan voort, met instemming van de Tweede Kamer. Overigens werd het wetsvoorstel onder Paars I door minister Borst ingetrokken. De Eerste Kamer hoort de wezenlijke regel van politieke terughoudendheid niet te schenden, aldus het ongeschreven (maar niet absolute) gewoonterecht. ‘Ik zie een verstandige senaat dit niet doen’, aldus Jurgens. Welnu: verstandig of niet: het gebeurt wel, niet alleen omdat verstand en politiek soms op gespannen voet met elkaar staan, maar ook omdat de omstandigheden – hoe acceptabel of betreurenswaardig ook – de senaat kunnen dwingen tot een eigen afweging. De uitzondering bevestigt in dat geval de regel van het staatsrechtelijk gewoonterecht.

Dick Tasma (1951 – 2013)

image.php
Dick Tasma voor een van zijn ‘Stieren’
Vogel
Vogel van Dick Tasma
2009

Een  eenvoudig overlijdensbericht in de Gelderlander, drie dagen geleden: lees ik het goed? Dick Tasma, beeldend kunstenaar. Ja, dat moet Dick zijn, de altijd blije en levenslustige kunstenaar, die ik al geruime tijd niet meer gezien had. Tijdens de laatste ‘Open Ateliers’ op de Limos was zijn atelier dicht, maar ik zocht daar niets achter. Kunstenaars trekken er soms op uit om elders inspiratie op te doen. De laatste tijd viel mij wel op, dat er geen licht brandde op zijn atelier, bij Alexander Bobkin een verdieping lager wel. Maar van Alexander weet ik, dat hij soms lang doorwerkt, van Dick wist ik dat niet. Het bericht van zijn overlijden op te jonge leeftijd overviel me, en liet me niet los. Zijn familieleden en naaste vrienden zullen hem het meest missen. Maar ik weet zeker, dat de vele liefhebbers van zijn werk ook het gemis van de levensgenieter en toch bevlogen kunstenaar zullen voelen. Zij weten zich met zijn verwanten getroost door de kleurrijke schilderijen, die Dick – de archeoloog voor de ziel – heeft gemaakt in al die jaren, waarin hij zijn creativiteit kon verbinden met een grote zeggingskracht. De waardering voor zijn werk heb ik in 2009 tot uiting mogen brengen in Emmen, toen ik daar in de Grote Kerk zijn overzichtstentoonstelling mocht openen. Het is een voorrecht Dick te hebben leren kennen. De ‘Vogel’ is gevlogen, naar een andere wereld, die niemand kent. De ‘Stieren’  waarin soms de worsteling met de verf was te zien blijven achter, als herinnering aan een krachtige persoonlijkheid.

Volkskrant biedt geen ruimte voor correctie

Zonneboom Nijmegen
De Zonneboom van Andreas Hetfeld, naast de Gouverneur, het SSHN-wooncomplex

De eerste Zonneboom staat echt in Nijmegen, zo meldde ik gisteren de Volkskrant, die gisteren ten onrechte schreef, dat de N239 bij Oss de primeur heeft. De redactie liet mij vandaag weten, dat de ruimte voor een rechtzetting en een karakteristieke foto ontbreekt. Of dat de werkelijke reden van de afwijzing is, staat niet op voorhand vast. De ervaring leert immers, dat redacties van kranten niet goed raad weten met kritiek. Hoe het ook zij: de aan de Volkskrant aangeboden foto blijft de moeite waard, al was het alleen al om te laten zien dat ‘de ene zonneboom de andere niet is’. Boze lezers weten intussen wat hen te doen staat: stemmen met de voeten.

De ene zonneboom is de andere niet

Volkskrant 18-03-13Nijmeegse en wellicht andere lezers van de Volkskrant zullen verrast zijn door de fraaie foto van wat in de kop de “Eerste zonneboom’ wordt genoemd, op de openingspagina van het Economiekatern van 18 maart 2013. Die verrassing betreft niet de betekenis van de plaatsing van acht boomvormige armaturen met zonnepanelen langs de N329 tussen Oss en Berchem, wel de suggestie dat langs de ‘Weg van de toekomst’ sprake zou zijn van de ‘Eerste zonneboom’. Niets is minder waar. De Floriade 2012 in Venlo kende al min of meer verwante zonnebomen. De Zonneboom van Andreas Hetfeld in Nijmegen spant echter de kroon, in meer opzichten. Het is een kinetisch kunstwerk, met een kroon van ruim 6 meter, die met de zon meebeweegt en bij hoge windsnelheden vanzelf in horizontaal komt te staan. De kroon bevat 67 actieve zonnepanelen. De stam gaat over in een aluminium wortelconstructie. Rond de boom staan aluminium banken met een natuurlijke uitstraling.  De Nijmeegse Zonneboom is gerealiseerd op initiatief en met medewerking van de gemeente Nijmegen, de provincie Gelderland en het bedrijfsleven. De kunstenaar werkte van 2008 tot 2011 aan het duurzame kunstwerk, waarbij artistieke en technische aspecten veel aandacht vroegen. Na een bouwperiode van een half jaar werd de Zonneboom op 8 juni 2012 in bedrijf gesteld. Het innovatieve en educatieve kunstwerk staat nabij Station Heyendaal tussen het ROC Technovium en de Gouverneur, een wooncomplex van de Stichting Studentenhuisvesting Nijmegen

De Ladder van Lansink en andere topics

Translate »