55 Jaar Keulse Pot met 8 Veurste Dweilen

Nooit te oud om te leren: woorden om vast te houden, een leven lang, ook in Knotsenburg. Wie bij de oprichting van ‘De Keulse Pot’ in 1961 zou hebben voorspeld, dat ik 55 jaar later als historicus van het Nijmeegs carnaval te boek zou staan, zou evenmin geloofd zijn als de waarzegger van een toen nog ongewisse levensloop. Toch schijn ik bijna een echte Knotsenburger te zijn geworden. Al vroeg kruiste  ‘De Keulse Pot’ mijn pad. Dat zat zo: tijdens enkele carnavalszondagen in de jaren zeventig  belandde ik na de optocht in het huis van Pa en Ma Ceulemans op de Augustijnenstraat. Dochter Marie-Josee, die mij al eerder de weg had gewezen naar de City Bar, het ‘Bijkantoor, van De Gelderlander, kostte het weinig moeite om mij over te halen bij haar ouders te komen genieten van erwtensoep met worst. En bier natuurlijk.

Gerard Brouwer, President van De Keulse Pot, met twee nestoren uit Knotsenburg
Gerard Brouwer, President van De Keulse Pot, met twee nestoren uit Knotsenburg (Foto: Leo Brouwer)

Het was daar goed toeven, niet alleen om te kijken naar Knotsenburgers, die na de optocht de Hostent of een kroeg opzochten, maar ook om te luisteren naar De Volle Bloas, de ‘katholieke muziekmakerij’, die in het tijdelijke ‘etablissement Ceulemans’ pittige dweilmuziek ten gehore bracht. In de volle huiskamer ontdekte ik leden van de Keulse Pot. Wat die daar deden, was mij niet duidelijk. Later ontdekte ik, dat de naam van de ‘mannelijke’ carnavalsvereniging niets met Keulen te maken had maar alles met Ceulemans. De immer gastvrije Pa en Ma Ceulemans vonden in 1961 het zomaar goed, dat in hun huis een nieuwe loot aan uitdijende stam van Knotsenburg tot leven kwam.

Toon Heijmans wordt na zijn 'buut' - fragment: even klikken op De Keulse Pot - door Willem Berkhout en Gerard Brouwer benoemd tot ereled
Toon Heijmans wordt na zijn ‘buut’ – fragment: even klikken op De Keulse Pot – door Willem Berkhout en Gerard Brouwer benoemd tot erelid (Foto: Leo Brouwer)

De Keulse Pot – jawel: even klikken – heeft een stevige plek veroverd in Knotsenburg. Dat na Huize Ceulemans een reeks etablissementen – waaronder De Waagh – een carnavalesk thuishonk leverde, spreekt bijna vanzelf. Veranderingen, al dan niet noodgedwongen, leveren vaak nieuwe uitdagingen op. Cafe Daen, de actuele thuishaven die met De Blauwe Schuit wordt gedeeld, is ondanks (of juist door) de beperkte ruimte het ultieme bewijs, vooral bij de benoeming van de Veurste Dweil: een hoogtepunt voor alle Knotsenburgers, die van wanten weten.  De door Marius Geutjes bedachte onderscheiding voor niet Keulse Potters werd in 2003 ingesteld. De uitreiking vindt plaats op Carnavalsmaandag in aansluiting op de Stadsdweilmiddag.

De Keulse Potters brengen een ode aan zichzelf
De Keulse Potters brengen een ode aan zichzelf (Foto: Leo Brouwer)

De Veurste Dweil wordt toegekend aan carnavalisten die “Altied” aanwezig zijn, er altijd “vol Veur gegoan” zijn en een bijzondere bijdrage aan het (al dan niet Keulse Pot) carnaval leveren. De nieuwe Veurste Dweiler weet tevoren slechts, dat hij of zij na de dweilerij van ‘Café naar Café’ bij Café Daen wordt verwacht. De opvallende onderscheiding is intussen zo bekend geworden, dat de uitverkoren Knotsenburger waarschijnlijk wel weet wat hem of haar te wachten staat: een feestelijke ambiance, een prachtige lofrede en een even fraaie, kostbare als breekbare Veurste Dweil.

De Veurste Dweil - Keramiek - Toon Heijmans
De Veurste Dweil – Keramiek – Toon Heijmans (Foto: Ad Lansink)

De Keulse Pot heeft de onderscheiding namelijk een bijzondere vorm gegeven, dank zij de vaardigheid  van de Veurste Dweiler uit 2007: Toon Heijmans . Zou de keramische Blauw-Witte-Dweil onbreekbaar zijn, dan zouden de Veurste Dweilers het kleinood ongetwijfeld alle carnavalsdagen dragen. Tot nu toe is de vraag of het keramisch kunstwerk het carnvalsgedruis overleeft nog niet beantwoord. Wie de intussen lange lijst van Veurste Dweilers beziet, weet als geen ander dat de opname in dit unieke Dweilgenootschap van de Keulse Pot een grote eer is. Ga maar na aan de hand van de ultieme criteria “Altied” en “Veur”:

Drie Veurste Dweilen plus een bekende Knotsenburger
Drie Veurste Dweilen plus een bekende Knotsenburger, vastgelegd door anonieme fotograaf
  • 2003: Jan van Teeffelen  † 2011 Him die “Altied” der bij is, nooit iets het “Overgeslaogen” en oek altied “Veur” aon staat  
  • 2004: Hent Brouwer Him die “Altied” der bij is, nooit iets ‘Oversloat” en oek altied “Veur” aon staat
  • 2005: Peter Stal De man die “Altied “ bereid is, nooit iets “overslaot” en oek altied “Veur”aon gaat
  • 2006: Ad Lansink De man die er “Altied“ is, nooit iets “Over of Af “ slaot en oek altied “Veur” aon is gegaon
  • 2007: Toon Heijmans De Man die er voor ons “Altied” was, nooit iets het “Overgesloagen” en oek altied ons is ”Veur” gegaon
  • 2008: Gerard van Groningen De man die “Altied“ wat regelt, nooit iets “ Te Veul” vond en er oek altied “Veur” is gegaon
  • 2009: Rob  Hoogveld De man die al “Altied”bij ons was, er nooit “Te Veul” over schreef en er oek altied vol “Veur”is gegoan
  • 2010: Wil van Lunteren † 2013 De man die er “Altied”in Geel Swert is, geen Kernevalsprotocol erkent, maor er altied “Veur”is gegoan
  • 2011: Gerry Meeuwsen De vrouw die “Altied” veur ‘n zanger kloar stond met ‘n lied of buut, die gin jäör kerneval het overgeslaogen en er altied musikaol “Veur” is gegaon
  • 2012: Ton Janssen De man die “Altied” met ’n lied veur ons kloar stond, die er elk Jaor en altied vol ‘Veur” is gegaon
  • 2013: Harry  Wolf De man die “Altied” bij de SOCN klaor stond, die deur de Keunigin hierveur geridderd is, die er elke Kernaval vol ‘Veur’ is gegaon
  • 2014: Angelique van der Zande Ut jonge Frommes da van kiens af aon “Altied”veur’t Kernefal ien “Knotsenburg” klaor ston, die dit jaor as Willeke de Swert de Knotse Boer, op feesboek, de kop gek het gemaokt, die vol “Veur”  “Zus en Zo” is gegaon en oek nog veul van “Bubble(tjes)” houwt
  • 2015: Ronald Roelofs De man die “Altied” veur Musiek ien Knotsenburg klaor stond, die elek jaor ’n cedee met kernevals toppers het gemakt en deur vol “Veur” is gegoan
Frans Wolf en Theo Berendsen als zingende Hereboeren
Frans Wolf en Theo Berendsen als zingende Hereboeren (Foto: Leo Brouwer)

De Keulse Pot zal in 2016 ongetwijfeld weer een Knotsenburger vinden, die altijd klaar staat en er vol voor gaat. Maar eerst moest  55 Jaar Keulse Pot gevierd worden in Brouwerij De Raaf te Heumen, in aanwezigheid van acht Veurste Dweilers. Zij zagen en hoorden hoe Toon Heijmans – ontwerper van hun onderscheiding en nestor van het Keramisch Dweilgenootschap – De Keulse Pot en hun vrienden met welgekozen woorden de verdiende lof toezwaaide.

Drie Valentino's zetten de brouwerij op stelten
Drie Valentino’s zetten de brouwerij op stelten (Foto: Leo Brouwer)

Voor en na de ‘buut’ van Toon Heijmans, die terecht tot erelid van De Keulse Pot werd benoemd,  viel er nog meer te beleven: een mooi optreden van een vermaard (wat ouder) duo De Vraagtekens (Theo Berendsen en Frans Wolf ) met de Knotsenburgse ‘evergreen’ ‘Pak mien hand us vast’ en hun winnende lied bij het KzK Festival van 1989: ‘Bin so muur as a maoi’,  en een (wat jonger) in oranje pakken gestoken trio (de Valentino’s : Bas Teurlings, Paul Tjallings en Johan Klomp), die met groot enthousiasme hun ‘coversongs’ door de voormalige brouwerij lieten knallen.

Prins Stasiu en zijn Kabinet bij 55 Jaar De Keulse Pot
Prins Stasiu en zijn Kabinet bij 55 Jaar De Keulse Pot (foto: Leo Brouwer)

De vierde Valentino bewees even later – verkleed als Prins Stasiu I – dat Knotsenburg in 2016 een welbespraakte Stadsprins heeft, die met grote overtuiging en met veel enthousiasme zijn eerste optreden in 2016 luister bijzette. Dat belooft wat voor nu:  Knotsenburg uit (en in) de Kunst, en voor later:  een Veurste Dweil in de eigenlijk onvoorspelbare toekomst,

De Ladder van Lansink en andere topics

Translate »